Program lokalny na Żoliborzu i Bielanach „Stop przemocy wobec starszych”

Jednym z priorytetowych obszarów działania fundacji jest przeciwdziałanie przemocy wobec osób starszych dlatego naszą działalność rozpoczęliśmy od programu poruszającego ten problem. Program przygotowany w partnerstwie ze Stowarzyszeniem Praktyków Dramy STOP KLATKA i Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Żoliborz m.st. Warszawy i Urzędem Dzielnicy Bielany m.st. Warszawy, adresowany jest do osób starszych zamieszkałych w Warszawie w dzielnicach Żoliborz i Bielany, dotkniętych różnymi formami przemocy (fizyczną, psychiczną, ekonomiczną, zaniedbaniem), osób dyskryminowanych i wykluczonych ze względu na wiek. Celem projektu jest dotarcie do nich z informacją, czym jest przemoc, jakie są jej przejawy i skutki oraz udzielenie odpowiedniego wparcia.

Przemoc wobec osób w podeszłym wieku w rodzinie jest szczególnie wstydliwym problemem. Jest to związane z emocjonalnym związkiem ofiary ze sprawcą i próbą jego ochrony, ale również potrzebą aprobaty społecznej i niechęcią do bycia ocenianym jako osoba słabsza i bezradna. Częstą przyczyną ukrywania nadużyć jest również zależność finansowa i emocjonalna osób w podeszłym wieku od młodszych członków rodziny oraz strach przed pogorszeniem swojej sytuacji. Mniejsza mobilność i ograniczone kontakty społeczne powodują, że często osoby spoza rodziny czy z sąsiedztwa lub znajomi nie wiedzą o dokonywanych aktach przemocy.

Statystyki

Do najczęstszych form przemocy w rodzinie, dotykających osoby starsze, innych niż dla całej populacji należy: izolowanie (11,6%), zabieranie pieniędzy (14,2%), wytykanie niepełnosprawności (13,2%), a poza rodziną: izolowanie (46,7%), zabieranie i wykorzystywanie ich pieniędzy (51,5%), wytykanie niesprawności fizycznej i psychicznej (48,5%) (OBOP 2007, PAN 2009 a,b). Badania lokalne (LBS 2009) wykonane na Żoliborzu, gdzie projekt jest realizowany potwierdzają wyniki badań ogólnopolskich. Istotnym problemem tej dzielnicy jest również starzenie się jej mieszkańców - 34% stanowią osoby w wieku 60+. Z powyższych badań i statystyk wynika, że problem przemocy na Żoliborzu może dotyczyć nawet około 4000 osób..

Z wieloletniego doświadczenia pracowników fundacji w pracy w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie, potwierdzonego badaniami wynika konieczność profilowania działań na potrzeby różnych grup wiekowych. Potrzebne jest także szczególne podejście do zjawiska przemocy wobec osób starszych, gdyż poziom wiedzy i świadomości w tej grupie wiekowej jest najniższy. Inną ważną sprawą jest fakt, że odsetek osób usprawiedliwiających, a więc akceptujących przemoc oraz stopień zakorzenienia stereotypów związanych z dopuszczalnością jej stosowania drastycznie rośnie wraz z wiekiem.

W programie prowadzimy następujące działania

  • Warsztaty dramowe dla osób starszych –ofiar przemocy (od września 2014 do kwietnia 2015).
  • Drama to jedna z najbardziej efektywnych metod edukacyjno – profilaktycznych, także w obszarze przemocy. Wykorzystując naturalną umiejętność człowieka do wchodzenia w role, zajęcia dramowe przyczyniają się min. do łatwiejszego przyswajania wiedzy, rozwijania elastyczności i kreatywności, pewności siebie i aktywności społecznej. Uczestnicy zajęć mają możliwość wejścia w świat fikcji, w którym mogą wypróbowywać nowe zachowania. Mogą też przeżyć nowe doświadczenia w bezpiecznych warunkach, bez ponoszenia realnych konsekwencji, ale z możliwością wyciągnięcia z nich wniosków.

    Na początku naszych zajęć jedenaście seniorek wraz z trenerkami wzięło udział w trzech spotkaniach integracyjnych, z czego jedno to dwudniowy pobyt w Młynie Gąsiorowo koło Serocka. Następnie grupa rozpoczęła pracę na cotygodniowych warsztatach ( łącznie szesnaście, trzygodzinnych spotkań ) rozwijających współpracę i uruchamiających kreatywność potrzebną do pracy nad historią dotyczącą mechanizmu przemocy. Praca grupy stopniowo przeszła na wyższy poziom, gdzie poprzez improwizacje, wchodzenie uczestników w role i doświadczanie różnych sytuacji życiowych stworzyli scenariusz przedstawienia. Kolejne warsztaty to próby przedstawienia w Bielańskim Ośrodku Kultury w sali teatralnej ze sceną.

  • Spektakle interaktywne

  • Uczestnicy warsztatów z pomocą trenerów przygotowali scenariusz, wyreżyserowali a następnie sami wystawili dwa spektakle: 15.04 o godz. 13.30 (przedstawienie zamknięte dla bliskich aktorów i trenerów) oraz 22.04 o godz. 14.30 (przedstawienie otwarte). Prezentowana na scenie historia to jednoaktówka na temat przemocy w rodzinie.

    Forma interaktywnego spektaklu umożliwia zaangażowanie publiczności w dialog nad ważnym społecznie tematem. W tym przypadku przedstawienie kończyło się prezentacją z danymi statystycznymi dotyczącymi zjawiska przemocy w Polsce i Europie a następnie osoba prowadząca zaprosiła publiczność do dyskusji nad mechanizmem przemocy oraz możliwymi rozwiązaniami dla ofiar.

    Zapraszamy serdecznie na trzecie przedstawienie, które odbędzie się 18.05 o godz. 18 w Bielańskim Ośrodku Kultury, przy ulicy Goldoniego 1.


  • Spotkania otwarte osób starszych z psychologiem i policjantem na temat przemocy i bezpieczeństwa.
  • Spotkania odbyły się 28.10.2014 w godz: 14 – 17 oraz 28.10.2014 w godz: 12 – 15, oba w Klubie Pod Gruszą na Żoliborzu. Poruszane zagadnienia na spotkaniu z psychologiem: definicje przemocy – czym jest i jak ją rozpoznać, rozmiary i rozpowszechnienie zjawiska, omówienie grup szczególnie narażonych, cykle przemocy, mity i stereotypy społeczne i ich wpływ na ofiarę, świadka i sprawcę, czynniki wyzwalające z relacji opartej na przemocy, informacje o palcówkach pomocowych oraz rodzajach pomocy.

    Prezentacja policjantki obejmowała: podstawowe informacje o przemocy w rodzinie i przemocy wobec starszych, praktyczne wskazówki – porady prawne oraz omówienie Procedury Niebieskiej Karty, w tym zadania poszczególnych służb i policji.

  • Kampania informacyjna na Żoliborzu i Bielanach.
  • Jej celem jest dostarczenie informacji na temat przemocy wobec osób starszych, specyfiki jej form, praw ofiar, dostępnej oferty pomocowej, bazy punktów pomocowych, systemu pomocy ofiarom przemocy, kompetencji służb.

Cele kampanii

  • Zwrócenie uwagi osób starszych i ich otoczenia oraz mieszkańców Żoliborza i Bielan na problem przemocy wobec osób starszych.
  • Udzielenie konkretnych informacji na temat specyfiki przemocy wobec starszych oraz możliwości uzyskania pomocy w takich przypadkach.
  • Udzielenie osobom starszym wsparcia przełamanie tabu wobec podejmowania tego tematu publicznie

Czas trwania kampanii

Maj i czerwiec 2015

Organizator

Fundacja Projekt Starsi



Projekt realizowany w ramach programu Obywatele dla Demokracji, finansowanego z funduszy EOG .